Siziň medisina hünärini öwrenmek islegiňiz barmy? Teoretiki tarapdan has köp amaly tarapyna bagly hünärmi? Ylym bilen sungaty birleşdirýän hünärmi? Eger-de siz ähli bu aýratynlyklary öz içine alýan medisina hünäri barada pikir edýäňiz bolsa, onda bu hünär diş lukmanlygy (Dentistry)dyr. Diş lukmanlygy okuw we iş ýyllarynda kesgitlenen we garaşylýan, çalt ädimler bilen öňe gitmek üçin ýol berýär; näsaglaryň agyrylaryny ýüze çykarmak üçin köp sanly barlaglar we analizler zerur däl. Şeýle hem, köp sanly dermanlary ýazmak zerur däl, sebäbi bejergi lukmanyň we ulanylýan anyk gurallaryň elinde jemlenýär. Türkiýe diş lukmanlygyny öwrenmek üçin iň gowy ýurtlardan biridir, Türkiýedäki diş lukmanlygy okuw ýyllarynyň sany bilen tanyş boluň.
Diş lukmanlygy geçmişde we häzirki wagtda
Diş lukmanlygy medisina hünärleriniň biri bolup, ol agyz we diş keselleriniň öňüni almak we bejermek boýunça ylym we sungat hökmünde kesgitlenip bilner. Diş çürükligini we dişleriň döwülmegini bejermek, diş etini we goldaw dokumalaryny bejermek, çenleriň şekilini düzeltmek we agyz boşluğyndaky dogma şekil bozulmalaryny bejermek bilen baglanyşyklydyr.
Diş lukmanlygy adamzat tarapyndan bilinýän iň gadymy medisina hünärleriniň biridir we soňky ýyllarda gözegedilýän üýtgeşmeleri başdan geçirýär. Taryha gaýdyp, diş lukmanlygynyň taryhynyň miladydan öň 7000 ýyllyk gadymy medeniýetlere ýetýändigini görýäris. Diş çürükliginiň beýan edilendigi we diş çürükliginiň esasy sebäbi hökmünde diş dermanlarynyň göz öňünde tutulandygy aýdylýardy. Soňra Hipokrat we Aristotel gadymy Grekistanda diş lukmanlygy barada ýazdylar, we çürüýän dişleri bejermek üçin dürli bejergi usullary, diş çekmek üçin gurallaryň ulanylmagy we dişleri ýa-da çenleri berjaý etmek üçin simleriň ulanylmagy barada maglumat berildi.
Diş lukmanlygynyň ylymy wagt geçmegi bilen ösüş gazandy. Diş lukmanlygyny aýratyn medisina hünäri hökmünde öwrenmegiň taryhy Amerikanyň Birleşen Ştatlarynda 1840-njy ýylda ilkinji diş lukmanlygy fakultetiniň (Baltimore Diş Çekiş Fakulteti) açylmagy bilen başlandy. Soňra 1841-nji ýylda diş lukmanlygyny amala aşyrmak üçin ilkinji kanun kabul edildi. 20 ýyldan soň Amerikanyň Diş Lukmanlary Assosiasiýasy döredildi. Türkiýede ilkinji diş lukmanlygy mekdebi 1909-njy ýylda Osmanly döwleti döwründe açyldy. Diş lukmanlygy öwredilip başlandy we wagt geçmegi bilen Türkiýedäki diş lukmanlygy mekdepleriniň we fakultetleriniň sany artdy.
Soňky ýyllarda diş lukmanlygynyň ösüşi
Soňky ýyllarda diş lukmanlygy gözegedilýän üýtgeşmeleri başdan geçirip, tehnologiýanyň ösüşinde möhüm rol oýnaýan medisina hünärleriniň biri bolup durýar. Diş oturgyjynyň ösüşinden başlap, diş suratlandyryş enjamlarynyň köpüsiniň ösüşine çenli. Adaty suratyň filmine kompýuter ekranlary arkaly, ýagny şüweleňleriň derrew kompýutere görkezilmegi bilen çalşyldy. Şeýle hem, bejerginiň adaty usullary üýtgedilip, döwrebap nerw dolgu enjamlary peýda boldy, bu bolsa öňki ulanylýan el gurallaryny çalyşdy we wagty we güýji tygşytlamaga kömek etdi. Şeýle hem, diş lukmany çenleriň ölçegini almak üçin öňki usullary çalyşyp, dişleri birnäçe sekuntda hakykatyň şekilini almak üçin diş skaneri arkaly alyp biler. Şeýle hem, ýüzüň dizaýny we dişleriň düzülmegi kompýuter arkaly amala aşyrylýar.
Türkiýäniň hususy uniwersitetlerinde diş lukmanlygyny öwrenmegi näme üçin saýlamaly?
Türkiýe soňky ýyllarda bilim ulgamyny ösdürmäge we bilimde European standartlaryna eýermäge üns berdi we medisina hünärlerine uly ähmiýet berdi. Şonuň üçin köp sanly türk uniwersitetleri medisina hünärleri üçin aýratyn maksatnamalary hödürleýär. Türkiýedäki diş lukmanlygy fakultetleri döwrebap klinikalar we laboratoriýalar bilen üpjün edilendir, iň täze enjamlary we tehnologiýalary bilen. Şeýle hem, türk uniwersitetleri talyplaryna özlerine degişli uniwersitetleriň hassahanalarynda amaly okuw geçmek mümkinçiligini berýär. Siz Türkiýäniň hususy uniwersitetlerinde diş lukmanlygyny iňlis dilinde öwrenip bilersiňiz.
Türkiýäniň hususy uniwersitetlerinde diş lukmanlygyny öwrenmek üçin şertler
Türkiýäniň hususy uniwersitetleri çylşyrymly şertleri talap etmeýär, ýöne talyplaryň orta okuw derejesiniň 70%-den ýokary bolmagy we uniwersitetde bar bolan hünär dili boýunça dil bilýänlik şahadatnamasyny bermekleri maslahat berilýär. Eger-de talyplar dil bilýänlik şahadatnamasyna eýe däl bolsa, olar dil synagyna tabyn bolýarlar. Eger-de talyp synagda talap edilýän derejesini gazanyp bilmese, ol Türkiýe uniwersitetleri tarapyndan üpjün edilýän dil öwrenmek üçin taýýarlyk ýylyna gatnaşmalydyr.
Türkiýede diş lukmanlygyny öwrenmek üçin ýyllaryň sany
Türkiýede bakalawr derejesini almak üçin diş lukmanlygyny öwrenmek üçin 5 ýyl gerek. Ilkinji iki ýylda köp sanly teoriýa we amaly dersler öwredilýär, soňra üç ýyl diş lukmanlygy hünärleri we amaly okuw dersleri öwredilýär. Eger-de talyp dil taýýarlyk mekdebine goşulsa, bu möhlet bir ýyl artyp biler, we Türkiýede diş lukmanlygyny öwrenmek üçin magistr derejesini almak iki ýyl dowam edýär.
*Talyp hünär şahadatnamasyny almak üçin döwlet hassahanalarynda ýa-da saglyk merkezlerinde bir ýyl hökmany amaly okuw geçmelidir.
Türkiýede okuw bilen siz diş lukmanlygyny öwrenmek we uniwersitet kabul edilişiňiz üçin ilkinji ädimleriňizi ädimläp bilersiňiz, hiç hili töleg etmezden. Şeýle hem, okuw çykdajylarynyň bahasyndan aýratyn arzanladyşlary alarsyňyz, sebäbi biz Türkiýedäki uniwersitetleriň resmi wekilleridir. Sizden edilýän iş diňe şudur bize habarlaşmak.