Türkiýäniň paýtagtyna syýahat ýa-da okuw ýa-da iş üçin gitmek wagtynda, şol ýerde Osmanly köşklerini gezmek meýilleşdirmeli. Olaryň ählisi dünýäde iň uly we iň baý köşkler we muzeýlerdir, şeýle hem Türkiýedäki we aýratynlykda Stambuldaky iň möhüm syýahatçylyk ýerleridir.
Şol köşkleri gezmek size bir görnüşde dynç almak, rahatlanmak we howpsuzlyk berer. Şeýle hem taryhy medeniýetiňizi baýlaşdyrar. Osmanly sultanlarynyň we döwletiniň hökümdarlarynyň durmuşy bilen has ýakynlaşyp, İslam taryhynyň şol möhüm we uzyn döwri barada has köp maglumat alarsyňyz.
1- Topkapi Köşgi
Stambul şäheriniň Fatih etrabynda, şäheriň iň möhüm syýahatçylyk ýerlerinden biri bolan Topkapi Köşgi ýerleşýär. Ol birnäçe asyrlar dowamynda Osmanly hökümetiniň merkezi bolup, has baý Osmanly köşkleri gurulmazdan ozal dowam etdi. Şeýle hem, bu köşk iň uly Osmanly köşgi bolup, meýdany takmynan 700.000 m² bolup, häzirki wagtda 80 müň m² çenli kiçijikleşdi. Köşk UNESCO-nyň dünýä mirasy sanawyna girizildi.
Sultan Muhammad Fatih 1460-njy ýyldan 1478-nji ýyla çenli Topkapi Köşgüni gurup, taýýarlamaga başlady. Şonda köşk "Täze Saray" diýlip atlandy. Köşk Marmara deňzine tarap ýüzlenýär we köp otaglar, meýdançalar, baglar, mesjidler, hassahana, aşhanalar we beýlekiler bilen üpjün edilendir. Şeýle hem, ýaraglar, geýimler, keramikalar, mebel, bezegli zynjyrlar we käbir İslam taryhy eserleri ýaly Osmanly miraslary bar.

2- Dolmabahçe Köşgi
Dolmabahçe Köşgi, iň möhüm Osmanly köşklerinden biridir. Stambulda Beşiktaş etrabynda, Bosfor boýunda ýerleşýär. Şol ýer öňki döwürde tebigy port bolup, Osmanly we Bizans döwrüne degişli köşkleri öz içine alýar, ýöne ol köşkler ýykylýar we bu baý köşk gurulýar.
Dolmabahçe Köşgi, Stambulda üçünji iň uly köşkdir. Ol Sultan Abdulmejid döwründe 110 müň m² meýdanda guruldy. Onuň gurluşygy 1843-nji ýyldan 1856-njy ýyla çenli dowam etdi.
Bu köşk öz aýratyn arhitekturasy bilen, şeýle hem gözellikli baglary bilen aýratynlaşýar; Dolmabahçe Köşginiň ajaýyp baglary göletler, gül we heykeller bilen doly. Şeýle hem, dünýäniň dürli künjeklerinden ýygnalan nadir ösümlikler we agaçlar, şeýle hem aýratyn çeşmeler we çeşmeler bar. Bu köşk Osmanlylaryň ýaşaýyş we syýasatyndaky ösüşi, Ýewropanyň açylyşyny we gadymy Ýewropa arhitekturasy bilen täsirlenmegini görkezýär.
Köşkde sagat diňi, aýna köşk, ajaýyp gapylar, mesjidler, binalar, hammamlar we içki gurluşy we baý mebel bilen üpjün edilen otaglar bar.
Dolmabahçe Köşgi möhüm syýasy ösüşlere şaýat boldy. Ol gurulanyndan başlap Osmanly hökümetiniň merkezi bolup, Osmanly döwletiniň soňuna çenli dowam etdi. Soňra, Kemal Atatürk hem Türkiýe respublikasynyň hökümet merkezi hökmünde ulanyldy we ol ýerde ömrüniň ahyryna çenli ýaşady.
Köşk 1984-nji ýylda taryhy muzeý hökmünde ziyaretçilere açyldy.

3- Beylerbeyi Köşgi
Osmanly köşkleriniň iň ýokarysydyr Beylerbeyi Köşgi ýa-da Şahlar Köşgi. 1865-nji ýylda Bosfor boýunda 3000 m² meýdanda gurlup, ol köşkden bäri ýazgy köşgi we myhmanhana hökmünde ulanyldy. Ol ýerde şol döwürde tanymal we täsirli şahsyýetler kabul edilipdi. Beylerbeyi Köşgi Osmanly hökümeti bilen Günbataryň arasynda bir köprü hökmünde kabul edilýär, şeýle hem köşgiň daşky görnüşinden belli bolýar.
Köşk giň baglarda we ýaşyl meýdanlarda ýerleşýär, şeýle hem beýleki kiçi köşkler bilen birlikde. Şeýle hem, kenardan ýokaryda ýerleşýän mermer köşk bar, bu köşk myhmançylyk üçin şahsy köşk bolupdy.
Köşk bagynda käbir daş heýkeller, çakyrlar, çeşmeler we suw howuzlary bar. Şeýle hem, içki gurluşy göz öňüne getirýär, onuň gözelligi we ýokarylygy bezegli çatylarda, sütunlarda, şahsy mebelde we aşhanalarda görkezilýär.
Köşge Bosfor boýunda geçýän taryhy tunel goşulýar, bu tunel Beylerbeyi etrabyny Üsküdar etrabyna baglaýar.

4- Yıldız Köşgi (Yıldız Yıldızı Köşgi)
Sultan Abdulhamid II tarapyndan Osmanly döwletiniň kyn döwri üçin dolandyryş merkezi hökmünde täzelenip, giňeldilip, meýdany takmynan 500 müň m² ýetdi.
Köşk, Sultan Abdulhamid II-niň hünärler we sungat bilen gyzyklanmagyny görkezýär, wagty geçdikçe Yıldız Köşgi medeniýet merkezi bolup, çap ediş, surat çekiş, teatr, surat sergisi, kiçi muzeýler, aýdym-saz studiýasy, gözegçilik we agaç we heýkeltçilik işlerini öz içine alýar. Şeýle hem, keramik we porselen öndürmek üçin zawod bar, bu zawod dünýäniň hökümdarlaryna we şahzadelere sowgat hökmünde iberilýär.
Bu köşk, Dolmabahçe Köşgünden has ýönekeý we döwrebap arhitekturanyň bir eseridir, şeýle hem köşge gözellikli bag goşulýar, bu bag Stambulda iň gözellerinden biridir.

5- Küçüksu Köşgi
Sultan Abdulmejid I, 1857-nji ýylda Stambul şäheriniň Aziýa tarapynda Küçüksu Köşgini (Bosforuň merjeni) gurup, bu köşkde köp diplomatik kabul ediş çäreleri geçirildi.
Küçüksu Köşginiň, Bosfor suwy bilen ýüzleşýän ajaýyp ýüzüniň iki gatly gurluşy bar. Şeýle hem aşhana we hyzmatkärler üçin ýerler bar.. Bezegli çatylary, inçe agaçdan ýasalan ýerleri, günbataryň stilindäki mebel we köşgiň diwarlaryny bezeg edýän sungat eserleri, şeýle hem mermer peçler, howuz we baý görnüşli basgançaklar bar.
Köşk 1996-njy ýylda täzelenenden soň, ziyaretçiler üçin muzeý hökmünde açyldy.

6- Ahırköy Köşgi
Ahırköy Köşgi ýa-da Limon Köşgi (bu köşgiň etrafyndaky bir görnüş agajy), Sultan Abdulmejid I tarapyndan 24 müň m²-den gowrak meýdanda guruldy. Bu köşk bir gatly barokko stilindäki köşk bolup, özüne mahsus bezegli ýüzü, daş we mermer sütunlary bilen aýratynlaşýar. Köşgi çepe baglar we howuzlar gurşap alýar. Şeýle hem, sultanyň we onuň wekillarynyň beýleki köşgi bar.
Ahırköy Köşgi Osmanly sultanlary tarapyndan ýaz aýlarynda dynç almak, aw, ýüzmek, göreş we ok atyş ýaryşlary geçirmek üçin ulanyldy.
1987-nji ýylda täzelenenden soň, köşk muzeý hökmünde ziyaretçilere açyldy.

7- Aynalı Kavaq Köşgi
Aynalı Kavaq Köşgi (ýa-da Gemi Köşgi ýa-da Gözellik Köşgi) Stambulda iň gadymy Osmanly köşklerinden biri bolup, Osmanly hökümetiniň möhüm wakalaryna şaýatlyk etdi, şol sanda Osmanlylar bilen ruslar arasynda taryhy Aynalı Kavaq şertnamasynyň baglanyşygy.
Bu köşk Muhammad Fatih döwründe gurulyp, Suleýman Kanuni tarapyndan köp binalar we gurluşlar goşuldy, bu köşgi aýratyn etdi, soňra Sultan Selim III tarapyndan täzelenip, bagyna üns berildi. Köşk Osmanly köşkleriniň iň ulusy bolup, onuň giňeldilmegi bilen. Emma, bagyşlaň, taryhda diňe häzirki köşk galypdyr.
Bu köşk öz ýönekeý dizaýny, bezegleri we mebeli bilen aýratynlaşýar, şeýle hem bu köşk Osmanly köşkleriniň köpüsinden tapawutlanýar, sebäbi onuň dizaýny gündogar häsiýetini has köp görkezýär.. Şeýle hem, deňze göni ýüzlenmeýär, sebäbi gämileriň gurluşygy bar.
Aynalı Kavaq Köşgi, Osmanly klassiki arhitekturasy üçin ähli jikme-jiklikleri we içki we daşky bezegleri bilen mysaldyr, köşk 5 otagdan we oturmak üçin zallardan ybaratdyr. Biz köşgiň penjirelerinde we gapylarynda köp şygyrlaryň ýazgylaryny görýäris.
Köşkde şeýle hem iň möhüm taryhy türk saz gurallarynyň sergisi bar.
Köşk 2010-njy ýylda soňky täzelenenden soň, ziyaretçiler üçin muzeý hökmünde açyldy.

8- Çırağan Köşgi
Sultan Abdulaziz I, 1871-nji ýylda Çırağan Köşgini (ýa-da Şöhle Köşgi) gurup, köşk Stambul şäheriniň iň ýokary etraplarynda ýerleşýär. Onuň mermer ýüzü Bosfor boýuna tarap 750 metr uzynlygy bar.
Çırağan Köşginiň içki dizaýny beýleki Osmanly köşklerinden, şol sanda Dolmabahçe Köşginden has gözellikli we ajaýypdyr..
Köşk 1990-njy ýyldan bäri dünýäniň iň gymmat we baý 5 ýyldyzly myhmanhanasyna öwrüldi. Ol 310 otagdan ybarat, şol sanda myhmanhana bölüminde 20 sany we taryhy köşk bölüminde 11 sany köşk bar, deňze gözelligi bilen açylan restoranlar bar.. Şeýle hem, ol ziyaretçiler üçin açyk, we şol ýerde baýramçylyklar we konferensiýalar geçirilýär.

9- Maslak Köşgi
Köşk, Osmanly maşgalasy üçin giň bir meýdan bolup, birnäçe sultan tarapyndan täzelenip we ösdürilipdir. Köşk, 170 müň m² meýdanda giň baglarda birnäçe binalardan we gurluşlardan ybaratdyr.
Sultan Abdulhamid bu ýönekeý köşkde ýerden ýaşaýyş geçiripdir. Häzirki wagtda köşk, dynç almak we muzeý hökmünde ulanylýar we halkara kabul ediş çäreleri geçirilýär.
Köşkde giňden ulanylýan arhitekturanyň görnüşi häzirki Osmanly stilidir.

10- Mecidiye Köşgi
Köşk, 1845-nji ýylda Sultan Abdulmejid üçin sowgat hökmünde Muhammad Ali Paşa tarapyndan guruldy, bu ýer...
بايكوز باسطنبول. Şeýle hem, 1854-nji ýylda Saýid Paşa döwründe tamamlandy.
Sultan Abdulaziz bu köşgi döwlet myhmançylygy, aw huntingi, harby görkezilişler we göreş oýunlary üçin ulandy.
Köşk, ýokary meýdanda dörtburçly meýdanda gurlup, iki gatdan ybaratdyr. Köşk, daşdan ýasalan reňkli fasady, içki bezegleri we aýratyn basgançaklary bilen tapawutlanýar, şeýle hem özüne degişli ýagtylandyryş we sowadyş ulgamlary bar.
Majidiýa köşgi, 2017-nji ýylda täzelenme işleriniň tamamlanmagyndan soň, myhmanlar üçin muzeý hökmünde açyldy, bu döwürde köşk Birleşen Ştatlaryň urşy döwründe birnäçe maksatlar üçin ulanyldy, şol sanda gyzlar üçin yetimhananyň we keselhananyň hökmünde.

Netijede, Türkiýedäki käbir iň möhüm Osmanly köşkleri bilen tanyşanyňyzdan soň, şol gezelenç wagtynda Osmanly binagärliginiň ösüşini, adatça binagärlikden başlap, klassik barokko Ýewropa binagärligine geçip, has ýönekeý we az bezegli häzirki zaman binagärligine gaýdyp gelendigini görüp bilersiňiz.
Şeýle hem, şol köşkleriň köpüsi Istanbul şäherinde Bosfor kenarynda ýerleşýändigini görýäris. Käbirleri şol görnüşinde galyp, beýlekileri bolsa wagtyň täsirinden käbir bölekleri ýykylýar. Emma olaryň hemmesi Osmanlylaryň şol döwürde ýaşaýyş derejesiniň şaýatlygy bolan şowhun we baýlyk bilen tapawutlanýar.