ALES

ALES synagy näme?

ALES synagy, ýagny Akademik Işgärleriň we Ýokary Okuw Bilimine Giriş Synagy, Türkiýede ýokary okuw derejesinde bilim almak isleýän her bir adam üçin möhüm synagdyr. Ol magistr programmalaryna we doktorlyk okuwyna kabul edilişde merkezi orny eýeleýär, bu bolsa ony halkara talyplar üçin programmalary hödürleýän türk uniwersitetlerine ýüz tutýan talyplar üçin aýratyn ähmiýetli edýär.

Synag analitiki pikirlenmä, matematika we sözleýiş pikirlenmesine gönükdirilen bolup, akademiki ukyby bahalandyrmak üçin niýetlenen dürli soraglary öz içine alýar. ALES diňe türk dilinde geçirilýän bolsa-da, ene dili türk däl talyplara taýýarlanmaga kömek edýän köp çeşme, şol sanda nusgalyk materiallar bar. Giňişleýin giriş synagy hökmünde ALES Türkiýedäki iň bäsdeşlikli ýokary okuw programmalarynyň käbirine girelgedir.

ALES synagy näme üçin möhüm?

ALES – Türkiýede magistr we doktorlyk programmalaryna kabul edilmek üçin esasy talaplaryň biridir. Eger sen türk uniwersitetine ýüz tutmagy meýilleşdirýän bolsaň, synag seniň analitiki pikirlenmäňi, meseläni çözmegiňi we pikirlenme ukyplaryňy bahalandyrmak üçin ulanylýar – bularyň barysy ýokary okuw derejesindäki bilim üçin zerurdyr.

Synag diňe türk dilinde elýeterli bolsa-da, nusgalyk soraglar bilen tälim almak sende garşylaşjak soraglaryň görnüşlerine düşünmäge kömek edýär. Seniň ALES bahaň diňe ýokary okuw programmalaryna dalaşgärligiňi kesgitlemekden başga-da, talyp hakyny almak ýa-da ýokary orunly uniwersitete kabul edilmek mümkinçiligiňe hem täsir edip biler, bu bolsa ony Türkiýede akademiki karýera gurmakda esasy ädim edýär.

Synagyň gurluşy we mazmuny

ALES iki esasy bölümiň we kesgitlenen, standartlaşdyrylan formatyň daşynda gurlandyr:

• Bölümler: Sanly Pikirlenme we Sözleýiş Pikirlenmesi.
• Soraglaryň sany: jemi 100 sany köp saýlawly sorag, her bölümde 50 sany.
• Sanly bölüm: matematiki meseläni çözmek, logiki pikirlenme we sanly maglumatlaryň derňewi.
• Sözleýiş bölümi: okap düşünmek, tankydy pikirlenme we ýazuw maglumatyny düşündirmek hem-de derňemek ukyby.
• Dil: diňe türk dilinde geçirilýär.
• Format: ähli sessiýalarda birmeňzeş bolup galýan standartlaşdyrylan gurluş.
• Taýýarlyk: mazmun we soraglaryň görnüşleri bilen tanyşmaga kömek etmek üçin resmi görnüşdäki nusgalyk soraglar elýeterlidir.

Gurluş türk uniwersitetlerinde ýokary okuw bilimi üçin zerur bolan sözleýiş we sanly ukyplaryň ikisini-de bahalandyrmak üçin niýetlenendir.

Dalaşgärlik hukugy, kim ýüz tutup biler

ALES giň dalaşgärler toparyna, şol sanda türk raýatlaryna hem-de halkara talyplara açykdyr. Ol Türkiýedäki uniwersitetlerde magistr we doktorlyk programmalaryna kabul edilmek üçin talap edilýär hem-de akademiki wezipeleri, meselem, ylmy kömekçileri ýa-da mugallymlyk orunlaryny maksat edinýän adamlar hem ýüz tutmaga hukuklydyr.

Bilim taýdan talaplar:

• Dalaşgärlerde bakalawr derejesi bolmaly ýa-da olar bakalawr okuwynyň soňky ýylynda bolmaly.
• Daşary ýurt edaralaryndan alnan derejesi bolan dalaşgärleriň hünär şahadatnamalary degişli türk edaralary tarapyndan ykrar edilen bolmaly.

ALES üçin nädip hasaba alynmaly

Hasaba alynma synagy geçirýän ÖSYM (Türkiýäniň Talyp Saýlaw we Ýerleşdirme Merkezi) arkaly amala aşyrylýar. Esasy ädimler şulardyr:

• Resmi ÖSYM web sahypasyna giriň we hasap dörediň.
• Onlaýn arza formasyny dolduryň.
• Isleýän synag senäňizi we synag merkeziňizi saýlaň.
• Arza tölegini onlaýn töleg ulgamy arkaly töläň (arzaňyzy tassyklamak üçin töleg hökmandyr).
• Synag ýeriňizi we tertibiňizi öz içine alýan synaga giriş resminamaňyzy ýükläp alyň.

Hemişe ÖSYM tarapyndan yglan edilen möhletlere eýeriň, giç berlen arzalar kabul edilmeýär.

Zerur resminamalar

Arzaňyz üçin şulary taýýar ediň:

• Şahsyýeti tassyklaýan resminama: halkara talyplar üçin hakyky pasport ýa-da ýerli dalaşgärler üçin türk şahsyýetnamasy.
• Bilim taýdan subutnama: bakalawr derejesiniň şahadatnamasy ýa-da bakalawr okuwynyň soňky ýylynda bolýandygyňyzyň subutnamasy.
• Surat: arza wagtynda ýüklemek üçin ýakynda düşürilen pasport ölçegli sanly surat.
• Töleg kwitansiýasy: synag töleginiň tölenendiginiň subutnamasy.
• Dereje ykrarnamasy (degişli bolsa): daşary ýurt derejesiniň Türkiýede ykrar edilýändigini tassyklaýan resminama.

Tertip we esasy seneler

• Arza döwri: hasaba alynma adatça ir ýazda we güýzde açylýar; takyk seneler resmi ÖSYM web sahypasynda yglan edilýär.
• Synag seneleri: ALES ýylda iki gezek, adatça maý we noýabr aýlarynda geçirilýär.
• Arza möhleti: hasaba alynma penjiresi umuman birnäçe hepde dowam edýär we giç berlen arzalar kabul edilmeýär; ähli resminamalary tabşyryň we tölegi möhletiň soňuna çenli tamamlaň.
• Giriş resminamasy: synaga giriş resminamaňyz (sene, ýer we wagt bilen) synagdan birnäçe hepde öň ÖSYM portalynda çykarylýar.
• Netijeler: bahalar adatça synag senesinden takmynan 4–6 hepde soň yglan edilýär.

Bahalandyryş ulgamy

ALES 100 baldan bahalandyrylýar we üç kategoriýa üçin aýratyn netijeler habar berilýär: Sanly, Sözleýiş we Deň Agramly. Sanly baly sanly bölüme, Sözleýiş baly sözleýiş bölümine esaslanýar, Deň Agramly baly bolsa iki bölümi hem deň agram bilen birleşdirýär.

Bahalar 5 ýyl dowamynda hereket edýär we türk uniwersitetlerinde magistr programmalaryna, doktorlyk okuwyna hem-de akademiki wezipelere ýüz tutmak üçin ulanylýar. Ýokary okuw programmalarynyň köpüsi takmynan 55 minimum ALES balyny talap edýär, emma bäsdeşlikli ugurlar has ýokary çägi kesgitläp biler.

Taýýarlyk maslahatlary

Synagyň formaty we iki sorag görnüşi – sanly hem-de sözleýiş pikirlenmesi – bilen tanyşmakdan başlaň. ALES iňlis dilinde hödürlenmeýändigi sebäpli, halkara talyplar Sözleýiş bölümi bilen netijeli iş salyşmak üçin türk diliniň bilimini ösdürmeli hem-de gurluşy we soraglaryň görnüşini öwrenmek üçin nusgalyk materiallar bilen tälim almalydyr.

Aýdyň okuw meýilnamasyny düzüň we meseläni çözmek hem-de tankydy pikirlenme ýaly esasy ukyplara wagt bölüp beriň. Wagt çäklendirmesi şertlerinde tälim alyň, gowşak taraplary kesgitlemek we wagty dolandyrmagy gowulandyrmak üçin synag meňzetmelerini we öňki soraglary ulanyň. Okuw toparlary ýa-da taýýarlyk kurslary gurluş hem-de ýolbaşçylyk goşup biler. Yzygiderli, maksatlaýyn taýýarlyk bilen güýçli baha alyp, arzaňyzy berkidip bilersiňiz.

Netijeler we hereket ediş möhleti

ALES netijeleri 5 ýyl dowamynda hereket edýär we 100 baldan bahalandyrylýar, sözleýiş hem-de sanly bölümleriň arasynda 50/50 bölünişik bilen. Netijeleriňize synagdan birnäçe hepde soň resmi ÖSYM portaly arkaly onlaýn girip bilersiňiz. Bu netijeler diňe kabul edilmegi üpjün etmek üçin däl, eýsem talyp haklaryna we beýleki mümkinçiliklere dalaşgärligi kesgitlemek üçin hem möhümdir, uzak hereket ediş möhleti bolsa dalaşgärlere akademiki maksatlaryny meýilleşdirmekde çeýelik berýär.

SIT nähili kömek edip biler?

Study in Türkiye – Türkiýedäki uniwersitetler bilen işleşýän ygtyýarlandyrylan hyzmatdaşdyr we talyplara arza döwründe mugt, ähli zady öz içine alýan goldawy hödürleýär. Eger seniň saýlan programmaň üçin ALES talap edilýän bolsa, maslahatçylarymyz seni gyzyklandyrýan uniwersitetlerdäki bal çäklerine düşünmäge, hasaba alynmagyňy we möhletiňi ÖSYM tertibine görä meýilleşdirmäge hem-de doly ýokary okuw arzasyny taýýarlamaga kömek edip biler. Okuw meýilnamalaryňyz barada gürleşmek we profiliňize laýyk gelýän programmalary tapmak üçin biziň bilen habarlaşyň.

Ýygy-ýygydan berilýän soraglar